Nobel Ödüllü Ekonomi Profesörü Daniel McFadden ÖzÜ'deydi

Nobel ödüllü Prof. Dr. Daniel McFadden, Özyeğin Üniversitesi’nin 21-23 Haziran 2010 tarihlerinde düzenlediği “Uluslararası Pazarlama Dinamikleri Konferansı”na katıldı.

Mikroekonomi alanında geliştirdiği istatistiksel araçlarla karar vericilerin seçimlerini anlama ve bu seçimleri önceden kestirmeyi mümkün kılan Profesör McFadden, konferansın 22 Haziran Salı günü düzenlenen bölümünde kişilerin yaptığı seçimlerin ekonometrik olarak modellenmesi yöntemleri konusunda bilgi verdi.

Gündelik hayatımızda düşünme gerektiren kararlar ve otomatik alınan kararlar şeklinde iki çeşit karar aldığımızı söyleyen McFadden, insanların çeşitli parametreleri ve kısıtları gözönüne alarak neyi, neden ve nasıl seçtiklerinin belirlenebildiğini anlattı. Ekonometrik yöntemlerle insanların seçimlerini nasıl yaptıkları tespit edildiğinde ileriye dönük kararlar konusunda da tahminler yapmanın mümkün olduğunu belirtti. 


McFadden’ın yöntemlerine sadece ekonomide değil diğer alanlarda da başvuruluyor
İnsanların seçimlerini ekonometrik olarak modellemek için geliştirdiği bir dizi yöntemle 2000 yılında Nobel Ekonomi Ödülü’nü kazanan Profesör McFadden, bu metodu 1970’lerde San Francisco Körfez Bölgesi Hızlı Transit Trenleri’nin yolcular tarafından kullanılma oranlarını ölçmek için kullandı. Yolcular yolculuk hızı, ulaşım ücreti ve yolculuğun yıpratma oranına göre ulaşım için hangi taşıtları seçeceklerine karar veriyorlardı. Körfez Bölgesi Hızlı Transit Trenleri Prof. McFadden’ın geliştirdiği metodu kullanarak yolcuları kendi otomobilleri yerine trenle yolculuk etmeye teşvik edecek ücretlendirme, kalkış saatleri gibi konularda düzenlemeler yaptı. McFadden’ın metodu, o zamandan bu yana ürün ve hizmetler için talep ölçümlenmesinde standart bir yöntem olarak kullanılıyor.

Alternatifler arasında seçim yapmak insan yaşamının her alanını kapsadığı için, bu yöntemler çok değişik uygulama alanları da buldu. Bu yöntemler örneğin ekonomi alanında çalışıp çalışmama kararı, üniversite seçimi, oturulacak ev seçimi ve elektrik tüketimi gibi konularda verilecek kararların tahmininde kullanılabilirken; pazarlamada marka seçimi; siyasal bilimlerde hangi partiye oy verileceği; taşımacılık ve inşaat mühendisliğinde insanların hangi taşıtları tercih ettiğinin modellenmesi ve buna göre altyapının oluşturulması; çevre bilimi alanında çevreyi korumaya yönelik tüketici seçimlerinin modellenmesi ve tıp biliminde tedavi yöntemi seçiminde kullanılabiliyor.

Prof. Dr. Daniel McFadden Kimdir?

Prof. McFadden, Raleigh, Kuzey Carolina’da doğdu. Lisans derecesini 19 yaşında Fizik alanında, doktora derecesini ise beş yıl sonra Davranış Bilimleri (Ekonomi) alanında Minnesota Üniversitesi’nde tamamladı (1962).

1964’te McFadden, öğretim üyesi olarak UC Berkeley’e katıldı ve araştırmaları özellikle insanların seçim davranışı ve ekonomik kuram ile ölçümü ilişkilendirme sorunu üzerinde yoğunlaştı. 1975 yılında John Bates Clark Madalyası’nı ve 2000 yılında Erwin Plein Nemmers Ekonomi Ödülü’nü almaya hak kazandı. 

Prof. McFadden, 1981 yılında Ulusal Bilim Akademisi’ne seçildi. 1977’de MIT’ye katıldı, ancak 1991’de Berkeley’e döndü. Dönüşünden sonra ekonomik uygulamalar için istatistiki hesaplamalara odaklanan Ekonometri Laboratuvarı’nı kurdu. McFadden halen bu laboratuvarın direktörü olarak görev yapmaktadır. Kendisini “diğer ekonomistlerin kullanacağı makinenin tasarımcısı” olarak tanımlayan Profesör McFadden, ayrıca UC Berkeley’de E. Morris Cox Kürsüsü Ekonomi Profesörü olarak hizmet vermeye de devam etmektedir.