Makul Düzenleme ve Erişilebilirlik Politikası

Özyeğin Üniversitesi, engelli bireylerin eğitim, barınma ve kampüs yaşamına eşit katılımını sağlamak için makul düzenleme politikası uygular ve bu politikanın gerektirdiği hizmet ve düzenlemeleri kendi bütçesinden finanse eder. Politika, Engelsiz Birim Prosedürü (PROS.YO.05; ilk yayın 25.05.2021, son güncelleme 12.02.2025, son gözden geçirme 12.05.2025) ile hayata geçirilir ve Engelsiz Birimi tarafından yürütülür.

1. Amaç ve dayanak Bu politikanın amacı, engelli öğrencilerin engellilik nedeniyle dezavantajlı duruma düşmemeleri için gerekli ve orantılı düzenlemelerin zamanında yapılmasını güvence altına almaktır. Politika; 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun, Yükseköğretim Kurumları Engelliler Danışma ve Koordinasyon Yönetmeliği, Engelli Bireylere Yönelik Sınav Uygulamalarında ve Engelli Kontenjanında Aranacak Sağlık Şartlarına Dair Yönetmelik (RG 31772, 08.03.2022), YÖK kararları ve Türkiye'nin taraf olduğu BM Engelli Hakları Sözleşmesi'ne dayanır.

2. Kapsam Politika, engel durumunu raporla belgeleyen tüm önlisans, lisans ve lisansüstü öğrencileri ile geçici engel durumu yaşayan öğrencileri kapsar.

3. Makul düzenleme süreci

1. Öğrenci, kayıt sırasında doldurulan elektronik formla, specialneeds@ozyegin.edu.tr adresine e-postayla ya da akademik danışmanı veya fakülte sekreterliği aracılığıyla, öğrenimi boyunca istediği zaman Engelsiz Birimi'ne başvurur ve durumunu sağlık raporuyla belgeler. Başvuru gönüllüdür.
2. Engelsiz Birimi uzmanı öğrenciyle görüşerek ihtiyaçları belirler; gerekirse Sağlık Merkezi ve Psikolojik Gelişim Birimi'nin görüşü alınır.
3. Ders, sınav, barınma, teknoloji ve fiziksel erişim düzenlemelerini içeren bireysel destek planı hazırlanır.
4. Plan, öğrencinin onayıyla fakülte, öğretim üyeleri, Yurtlar, BT ve Operasyon birimlerine iletilir.
5. Plan her dönem başında ve öğrencinin talebiyle gözden geçirilir. Öğrenci, düzenlemenin yetersiz kaldığını düşünürse Engelsiz Birimi'ne başvurarak planın yeniden değerlendirilmesini isteyebilir.

Tüm süreçte öğrencinin sağlık bilgileri gizli tutulur ve yalnızca öğrencinin onayıyla, gerekli olduğu ölçüde paylaşılır.

4. Düzenleme örnekleri

• Ders ve sınavlar: ek süre, ayrı sınıf, okuyucu/yazman, büyük punto, bilgisayarla sınav, dil sınavlarında muafiyet veya ölçme uyarlaması.
• Kişisel destek: üniversite tarafından ücretlendirilen part-time öğrenci asistanlar (kişisel asistan).
• Materyal ve teknoloji: erişilebilir dijital ders kitabı, görsel betimleme, bilgisayar, kulaklık, ses kayıt cihazı.
• Fiziksel erişim: erişilemeyen mekândaki dersin taşınması, rampa ve otopark düzenlemesi.

5. Barınma (yurt) düzenlemeleri

• Engelli öğrencilere kampüs yurtlarında oda tahsisinde öncelik verilir.
• Kampüs yurtlarında erişilebilir odalar bulunur; odalar zemin katta, girişinde rampa bulunan binalardadır ve banyoları mevzuata uygun inşa edilmiştir.
• Gerektiğinde refakatçi için ek yatak sağlanır.
• Görme ve işitme engelli öğrenciler için sesli anonslu asansör ve öğrencinin sağlık durumuna göre odada ek düzenlemeler yapılır.

6. Finansman Makul düzenlemeler öğrenciye ücretsiz sağlanır ve üniversite bütçesinden karşılanır:

• Engelsiz Birimi'nin hizmet, etkinlik ve eğitim giderleri için üniversite bütçesinde kaynak ayrılmaktadır.
• Kişisel asistan olarak görev yapan kısmi zamanlı çalışan öğrencilerin ücretleri üniversite tarafından ödenir; 2025 yılında toplam 215 saat destek verilmiştir.
• Yardımcı teknoloji ve donanım: talepler her yıl BT bütçe planlamasından önce Engelsiz Birimi tarafından BT'ye iletilir ve BT bütçesinden karşılanır.
• Fiziksel erişilebilirlik düzenlemeleri Operasyon biriminin bütçesinden karşılanır.

7. İzleme ve gözden geçirme Engelsiz Birimi her yıl hizmet verilen öğrenci sayısını, uygulanan düzenlemeleri ve öğrenci geri bildirimlerini raporlar; politika ve prosedür yılda bir gözden geçirilir (son gözden geçirme: 12.05.2025). Engelli öğrencilere yönelik stratejiyi Öğrenci Dekanı başkanlığındaki Engelsiz Birimi Komisyonu belirler; Komisyon kararları Üniversite Yönetim Kurulu onayıyla kesinlik kazanır. Engelsiz Birimi 21.12.2010 tarihli Senato kararıyla kurulmuştur. Birimin 2025–2026 hedefleri; akademik, dijital ve fiziksel erişilebilirliğin geliştirilmesi, kısmi zamanlı öğrenci destek sisteminin sürdürülmesi, personel eğitimleri ile hizmetlerin düzenli izlenip raporlanmasını kapsar. Üniversite, bu süreci YÖK Engelsiz Üniversite Bayrak Ödülleri başvurularıyla da dış değerlendirmeye açar.