Özyeğin Üniversitesi, Çekmeköy Kampüsü Nişantepe Mahallesi Orman Sokak 34794 Çekmeköy İstanbul

Telefon : +90 (216) 564 90 00

Fax : +90 (216) 564 99 99

info@ozyegin.edu.tr

Engelli Bireyler için Sağlanan Hizmetler

Engelli Bireyler için Sağlanan Hizmetler

Özet: Engelli öğrencilere sunulan destek hizmetleri

Özyeğin Üniversitesi, engelli öğrencilere Engelsiz Birimi aracılığıyla kişisel asistan desteği, ders ve sınav düzenlemeleri, erişilebilir ders materyali, teknolojik destek ve psikolojik destek sağlar. Hizmetler öğrenciye ücretsizdir ve üniversite bütçesinden karşılanır.

  • Kişisel asistan desteği: Talep eden engelli öğrencilere, üniversite tarafından ücretli olarak istihdam edilen kısmi zamanlı çalışan öğrenciler kişisel asistan olarak destek verir (ders notlarının düzenlenmesi, birlikte ders çalışma, erişilebilir olmayan kaynaklara erişim; öğrenci başına haftada 15, ayda 60 saate kadar).
  • İşaret dili: İşitme engelli öğrenciler için ders videolarında altyazı desteği sağlanır; idari personele ve öğrencilere işaret dili eğitimi verilmektedir.
  • Ders ve sınav düzenlemeleri: Rapora ve sınavın içeriğine göre %15'ten fazla ve %30'a kadar ek süre, ayrı sınav salonu, okuyucu/işaretleyici, büyük punto (A3) sınav kâğıdı, bilgisayarla sınav, dinleme ve konuşma bölümlerinde uyarlama.
  • Erişilebilir materyal ve teknoloji: Ders kitaplarının ve materyallerin ekran okuyucularla kullanılabilecek şekilde taranarak dijital erişilebilir hâle getirilmesi, görsellerin betimlenmesi, bilgisayar, kulaklık ve ses kayıt cihazı desteği.
  • Psikolojik destek ve atölyeler: Engelsiz Birimi uzmanıyla bireysel görüşmeler; sanat terapisi ve drama atölyeleri.
  • Akran mentorluğu: Engelli öğrenciler, Öğrenme ve Öğretme Ofisi (OLTE) iş birliğiyle akran desteğinden yararlanabilir. Ayrıntılar: Akran Mentorluğu ve Hedefli Destek.

2025 yılında: Engelsiz Birimi 11 engelli öğrenciye doğrudan destek verdi; kısmi zamanlı çalışan öğrenciler toplam 215 saat kişisel asistan desteği sağladı; 9 ders materyali erişilebilir formata dönüştürüldü ve 1 farkındalık/erişilebilirlik etkinliği düzenlendi: 1–5 Aralık 2025'te Duyarlı ÖzÜ Gönüllülük Programı ile birlikte Dünya Engelliler Günü ve Farkındalık Haftası kapsamında farkındalık standı, Braille yazma atölyesi, engelli bireylerle iletişim ve temel işaret dili atölyesi, engellilik hakları ve iş hayatında erişilebilirlik konuşması ve Radyo ÖzÜ özel yayını yapıldı.

Temel hizmetler

  • Fakültelerle İş Birliği – Akademisyen Bilgilendirmesi: Her dönem başında engelli öğrencilerin bilgisi ve izni dahilinde aldıkları derslerin akademisyenlerine öğrencinin durumunu ve ihtiyaçlarını belirten bilgilendirme e-postası gönderilmektedir. Bu kapsamda ders ve sınav ortamlarının engel durumuna göre seçilmesi veya düzenlenmesi konusunda gerekli çalışmalar yapılmaktadır.
  • Kişisel Asistan (Kısmi Zamanlı Çalışan Öğrenci) Desteği: Destek talep eden engelli öğrencilere, üniversite tarafından ücretli olarak istihdam edilen kısmi zamanlı çalışan öğrenciler kişisel asistan olarak destek verir. Asistanlar ders notlarının düzenlenmesi, birlikte ders çalışma ve erişilebilir olmayan kaynaklara erişim konularında destek verir; destek öğrenci başına haftada 15, ayda 60 saate kadar sağlanır. Amaç, öğrencinin hayata eşit katılımını ve bağımsız yaşam becerilerini desteklemektir. Engelsiz Birimi, destek alan ve veren öğrencilerle düzenli görüşerek desteği ihtiyaca göre düzenler.
  • Bireysel Görüşmeler: Engeli bulunan öğrencilere psikolojik destek Engelsiz Birimi uzmanı tarafından sağlanmaktadır.
  • Grup Atölyeleri: Engeli bulunan ve bulunmayan öğrencilerle sanat terapisi ve drama grup atölyeleri yapılmaktadır.

Not: Yukarıdaki hizmetlerden ilk ikisi için öğrencilerin Sağlık Kurulu Raporu, Engelli Sağlık Kurulu Raporu (ESKR), Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) veya 3 Hekimli Durum Bildirir Sağlık Raporu; bireysel görüşmeler için ise Tek Hekimli Durum Bildirir Sağlık Raporu sunmaları gerekmektedir.

Engel gruplarına göre yapılan destekler

1. Fiziksel Engel

  • Ders ve sınavlarda öğrencinin engel durumu ve ihtiyaçlarına göre veya kişiye özel uygulamalara göre düzenleme yapılması,
  • Yükseköğretim Kurulu'nun ilgili kararı doğrultusunda gerekli düzenlemelerin sağlanması için fakülte ve ilgili akademisyenlere düzenleme önerilerinin sunulması,
  • Öğrencilerin engel durumuna göre ders ve sınav ortamlarının öğrenci için fiziksel olarak erişilebilir olması,
  • Sınavın yazma bölümünü özel bilgisayarıyla yazmasına destek ve süre esnekliği verilmesi,
  • Öğrencinin engel durumuna göre sınavlara yazman ile birlikte ayrı bir sınıfta girmesi.

Kampüsün fiziksel erişilebilirliği için Güvenli Yaşam ve Çevre Birimi rehberliğinde Operasyon Birimi tarafından yapılan düzenlemeler (ayrıntılar: Erişilebilir Kampüs):

  • Yapı ve inşaat alanlarının düzenlenmesi,
  • Kampüs binalarına rampa, asansör ve gerekli noktalarda platform asansör ile ulaşım sağlanması,
  • Kampüs içi erişim kolaylığının sağlanması,
  • Kampüs içinde tuvaletlerin erişilebilir olması,
  • Erişimi uygun olmayan binalardaki derslerin ve diğer aktivitelerin yerlerinin yeniden düzenlenmesi,
  • Erişilebilir dış alan ve bina içi ulaşım yollarını ve engelli otoparklarını gösteren Engelsiz Ulaşım Krokisi'nin (2025) yayımlanması,
  • Kampüs boyunca bulunan kaldırımlarda erişimi bütünüyle sağlayan rampaların olması,
  • Erişilebilir park alanlarının bulunması (kullanım için Sağlık Merkezi onayı Güvenlik Merkezi ile paylaşılır),
  • Üniversite yurtlarında kalma konusunda öncelik sağlanması,
  • Bina girişlerinde engelli rampası bulunan yurtlarda, zemin katta fiziksel engeli bulunan öğrenciler için özel odaların konumlandırılması,
  • Bu odalarda banyo kullanım alanlarının yönetmeliğe uygun inşa edilmiş olması,
  • Kütüphanenin tekerlekli sandalye kullanımı ile erişime uygun olması.

2. Görme Engeli

  • Dönem içerisinde kaydoldukları derslerin kitaplarının ve materyallerinin ekran okuyucularla kullanılabilecek şekilde çevrimiçi olarak erişilebilir hâle getirilmesi,
  • Ders ve sınavlarda öğrencinin engel durumu ve ihtiyaçlarına göre düzenleme yapılması ve Yükseköğretim Kurulu'nun ilgili kararı doğrultusunda gerekli düzenlemelerin sağlanması için Fakülte/Yüksekokul/Enstitülere, akademik danışmanlara ve ders aldığı öğretim görevlilerine düzenleme önerilerinin sunulması; gizlilik gerektiren durumlarda bilgilerin yalnızca öğrencinin onayı ya da talebiyle paylaşılması,
  • Görsellerin betimlenmesi,
  • Ayrı sınıflarda birebir okutman/yazman ile sınavların yapılması,
  • Az gören öğrenciler için sınavların büyük punto ile A3 kâğıda basılarak verilmesi,
  • Fakültenin uygun gördüğü durumlarda ek süre desteği sağlanması,
  • İhtiyaç durumunda bilgisayar ve kulaklık sağlanması, Yabancı Diller Yüksekokulu tarafından derslerde kullanılabilecek ses kayıt cihazı gibi materyal desteği verilmesi,
  • Sağlanacak teknolojik olanaklarla ilgili donanım (bilgisayar, mikrofon vb.) ihtiyaçlarının bütçe planlamasından önce BT'ye iletilmesi; kimin, ne zaman, ne için ve ne kadar talepte bulunduğu bilgisinin paylaşılması,
  • Bilişim okuryazarlığı konusunda desteğe ihtiyaç duyan öğrenciye eğitim desteği sağlanması,
  • Öğrencinin bağımsız yaşam becerilerini geliştirebilmesi ve engel grubu ile ilgili yapılan erişilebilirlik çalışmaları ile tanışması için ilgili kurum ziyaretleri gerçekleştirilmesi,
  • Toplumsal Duyarlılık Projeleri Birimi tarafından görme engelli kişiler için üniversiteye ait kulüp logoları, sanat eserlerinin bazıları ve kampüse ait bazı görsellerin betimlenmesi,
  • Görme engelli bireyler için Bluetooth sensörlerine dayalı sesli navigasyon sisteminin Öğrenci Merkezi, AB1, AB2, AB3, AB4, Spor Merkezi, ScOLa, ÖzÜ-X binalarında ve açık alanlarda hizmet vermesi (2024'ten bu yana AB1 dışındaki tüm binalar arasında kesintisiz rota; erişim: Turkcell Hayal Ortağım ve Blindoors uygulamaları, iOS ve Android),
  • Yurtlarda belirli düzenlemelerin sağlanması,
  • Kampüsteki 56 asansörün 48'inde Braille buton, 32'sinde sesli kat anonsu bulunması (23'ü sesli anons, Braille ve tutunma barının üçünü birden taşır; Yurt 6'daki 8 asansörün tamamı bu kapsamdadır) ve yönlendirme noktalarında Braille tabela ve sesli yönlendirme bulunması,
  • Kütüphanede engelli kullanıcılar için erişilebilir hizmetlerin sağlanması,
  • Kütüphane koleksiyonundan sesli kitaplar ve altyazılı DVD'ler gibi farklı tipte materyallerin ödünç alınabilmesi,
  • Veri tabanları ve bazı elektronik kaynakların diğer erişilebilir öğeleri dışında ses kayıtlı ürünlerine de erişim sağlanması,
  • LCD ekranlı grup çalışma odalarının rezervasyon ile grup çalışmaları için ayırtılabilmesi.

3. İşitme Engeli

  • Ders ve sınavlarda öğrencinin engel durumu ve ihtiyaçlarına göre düzenleme yapılması ve Yükseköğretim Kurulu'nun ilgili kararı doğrultusunda gerekli düzenlemelerin sağlanması için Fakülte/Yüksekokul/Enstitülere, akademik danışmanlara ve ders aldığı öğretim görevlilerine düzenleme önerilerinin sunulması; gizlilik gerektiren durumlarda bilgilerin yalnızca öğrencinin onayı ya da talebiyle paylaşılması,
  • 03.01.2022 tarihli ve E.057980 sayılı YÖK Başkanlığı Eğitim-Öğretim Daire Başkanlığı'nın "Engelli Öğrencilerin Yabancı Dil Dersi Muafiyeti" konulu yazısına istinaden, Türkçe programlarda (Hukuk ve Mimarlık) kayıtlı işitme engelli öğrencilerin ENG 103 İngilizce I ve ENG 104 İngilizce II dersleri yerine bu derslere eşdeğer kredide Türkçe ders alabileceklerinin ilgili fakültelere bildirilmesi,
  • Derslerde kullanılan videolarda altyazı desteği sağlanması,
  • Dersi anlatırken akademisyenin yüzünün öğrenciye dönük olmasının tavsiye edilmesi,
  • İngilizce hazırlık sınıfı dinleme sınavında ayrı bir salonda, yanına gözetmen verilerek dinleme parçasını kendi kulaklığıyla kendi bilgisayarından dinleme fırsatının sağlanması,
  • Dudak okuyabilen öğrenciler için ayrı bir salonda dinleme parçasının gözetmen tarafından öğrenciye okunmasının tavsiye edilmesi,
  • İngilizce hazırlık sınıfında ağır işitme kaybı nedeniyle sınavların dinleme bölümlerinden muafiyet sağlanmasının tavsiye edilmesi,
  • Yurtlarda belirli düzenlemelerin sağlanması,
  • İşitme engeli olan öğrenciler için amir ve memur statüsünde 5 kişiye işaret dili eğitimi verilmesi,
  • Görülebilir (ışıklı) yangın alarmlarının bulunması,
  • Toplumsal Duyarlılık Projeleri Birimi kapsamında projelere destek verilmesi,
  • İşaret diline farkındalık kazandırmak için üniversite idari çalışanları ve öğrencilerine açık "İşaret Diline Giriş Eğitimi" verilmesi,
  • İşaret diline farkındalık kazandırmak için Toplumsal Duyarlılık Projeleri kapsamında "Parmakların Dili" projesinin yapılması.

4. Dil ve Konuşma Problemi

  • Ders ve sınavlarda öğrencinin engel durumu ve ihtiyaçlarına göre düzenleme yapılması ve gerekli düzenleme önerilerinin Fakülte/Yüksekokul/Enstitülere, akademik danışmanlara ve öğretim görevlilerine, gizlilik gerektiren durumlarda öğrencinin onayı ya da talebiyle sunulması,
  • İngilizce hazırlık sınavlarının konuşma bölümünden muafiyet veya kriter uyarlaması sağlanmasının tavsiye edilmesi.

5. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

  • Ders ve sınavlarda öğrencinin engel durumu ve ihtiyaçlarına göre düzenleme yapılması ve gerekli düzenleme önerilerinin Fakülte/Yüksekokul/Enstitülere, akademik danışmanlara ve öğretim görevlilerine, gizlilik gerektiren durumlarda öğrencinin onayı ya da talebiyle sunulması,
  • Ders notlarının öğrenci ile paylaşılması,
  • Ses kaydının yapılmasına izin verilmesi,
  • Ek süre desteği sağlanması.

6. Öğrenme Güçlüğü

  • Ders ve sınavlarda öğrencinin engel durumu ve ihtiyaçlarına göre düzenleme yapılması ve gerekli düzenleme önerilerinin Fakülte/Yüksekokul/Enstitülere, akademik danışmanlara ve öğretim görevlilerine, gizlilik gerektiren durumlarda öğrencinin onayı ya da talebiyle sunulması,
  • Ders materyallerinin ve sınavların 11 veya 12 punto Calibri yazı tipiyle hazırlanması,
  • Ders notlarının öğrenci ile paylaşılması,
  • Ses kaydının yapılmasına izin verilmesi,
  • Ek süre desteği sağlanması.

7. Süreğen/Kronik Rahatsızlık

  • Ders ve sınavlarda öğrencinin engel durumu ve ihtiyaçlarına göre düzenleme yapılması ve gerekli düzenleme önerilerinin Fakülte/Yüksekokul/Enstitülere, akademik danışmanlara ve öğretim görevlilerine, gizlilik gerektiren durumlarda öğrencinin onayı ya da talebiyle sunulması,
  • Öğrencinin yaşadığı sağlık sorununa göre yurtlarda gerekli düzenlemenin sağlanması.

8. Ruhsal ve Duygusal Bozukluk

  • Psikolojik Gelişim Birimi'ne yönlendirilmesi,
  • Öğrencinin engel durumuna göre ihtiyaçlarının ruh sağlığı uzmanı ile birlikte belirlenmesi,
  • Öğrencinin engel durumuna göre fakülteden ve ilgili dersin/sınavın akademisyeninden gerekli desteğin sağlanması,
  • İlgili fakültenin ve dersin/sınavın akademisyeninin öğrencinin gizlilik ve etik sınırlarına saygı göstermesi ve verilen beyanın ötesinde bilgi ısrarında bulunmaması,
  • Öğrencinin süreç içerisinde, tedavi yan etkileri gibi doğan ihtiyaçları için öğrenciyle her ay düzenli bireysel görüşme yapılması ve bilgi notunun arşive alınması.

9. Geçici Engel

  • Öğrencinin yaşadığı geçici engel durumunda ihtiyaç duyabileceği materyal ve düzenlemeler için idari birimler ya da fakültelerle iletişime geçilmesi.

10. Diğer

Yukarıda belirtilen engel grupları dışında kalan ve herhangi bir tıbbi raporu bulunan öğrenciler için bu kategori kullanılmaktadır.

  • Öğrencinin engel/sağlık durumunun ayrıntılı olarak öğrenilip Sağlık Merkezi'nden bilgi ve öneriler alınarak üniversitede ihtiyaç duyabileceği düzenlemelerin belirlenmesi,
  • Öğrencinin yaşadığı sağlık sorununa göre yurtlarda gerekli düzenlemenin sağlanması,
  • Belirlenen ve ihtiyaç duyulan düzenlemelerin ilgili birim ve fakültelerle paylaşılması.

İletişim: Engelsiz Birimi, specialneeds@ozyegin.edu.tr, +90 216 564 93 62, Öğrenci Merkezi -2. Kat, 2B18B

Son güncelleme: Kasım 2026