Makale Seçkisi

ANTROPOSEN’DE PALİMPSEST KENTLERE ÇOKLU EKOLOJİK BAKIŞLAR

Makale Seçki Jürisi*                              

Peter Kellett; Newcastle University, School of Architecture, United Kingdom; IAPS–CS Network

Teresa Marat-Mendes; ISCTE, School of Technology and Architecture, Portugal 

Elif Öztürk Aksoy; Araştırmacı Mimar ,(2018-19 IAPS-CS Network Aktiviteleri 4 kapsamında düzenlenen Makale Seçkisinde ödül alan makale yazarı)   

Ashraf M. Salama; Northumbria University at Newcastle, School of Architecture, United Kingdom; IAPS Education Network

Dina K. Shehayeb; Nile University, Giza, Egypt

Sevgi Türkkan Sroka; Istanbul Technical University (ITU), Faculty of Architecture, Istanbul, Türkiye

Hülya Turgut; Özyeğin University, Faculty of Architecture and Design, Türkiye;
IAPS–C&S Network, Urban & Housing Lab (OZU-UHL)

* Alfabetik sırayla

Raportörler

Ekin Girgin, Haliç University, Faculty of Architecture; PhD student, ITU (ekingirgin17@gmail.com)

Hülya Yavaş, Ozyegin University, Faculty of Architecture and Design; PhD student, ITU (hulya.yavas@ozyegin.edu.tr)

Makale seçkisi kapsamında değerlendirilecek çalışmaların “Antroposen’de Palimpsest Kentlere Çoklu Ekolojik Bakışlar” başlıklı tematik çerçeve doğrultusunda; kentlerin çok katmanlı, kırılgan ve dinamik yapısını kuramsal, eleştirel ve kavramsal düzeylerde irdelemesi beklenmektedir. Bu bağlamda, eleştirel kent kuramı, ekolojik düşünce, bellek çalışmaları, spekülatif tasarım, gelecek çalışmaları ve ilişkisel mekân yaklaşımlarından beslenen kuramsal okumalar, eleştirel karşılaştırmalar, kavramsal modellemeler ya da deneysel uygulamalar makale seçkisinin önemli bileşenleri arasında yer almaktadır. Amaç, kentsel mekânı yalnızca fiziksel bir yerleşim alanı olarak değil, tarihsel, ekolojik ve toplumsal süreçlerin iç içe geçtiği karmaşık bir oluşum olarak ele alan bütünlüklü bir tartışma zemini oluşturmaktır.

Antroposen’de kentler, gezegen ölçeğinde gerçekleşen ekolojik dönüşümler, iklim krizine bağlı belirsizlikler ve sosyo-çevresel kırılmalar tarafından yeniden biçimlenmektedir. Bu durum, kentsel istikrar, süreklilik ve ilerleme gibi yerleşik kabullerin sorgulanmasına yol açmaktadır. Bu bağlamda kentler, birikimli tarihsel katmanların güncel ekolojik krizlerle ve çoğu zaman belirsizlik içeren müzakereye açık gelecek tasavvurlarıyla kesiştiği palimpsest yapılar olarak kavranmaktadır. Dolayısıyla kent, geçmişin izlerini taşıyan, bugünün çoklu krizleriyle yüzleşen ve geleceğe ilişkin farklı olasılıkları aynı anda barındıran katmanlı bir oluşum niteliği kazanmaktadır.

Seçkinin temel hedefi, palimpsest kentleri gelecek odaklı bir perspektifle yeniden düşünmek ve mekân–zaman–bellek–gelecek ekseninde yeni kuramsal ve metodolojik açılımlar geliştirmektir. Bu doğrultuda, Antroposen’in yalnızca bir çevresel krizler dönemi değil, aynı zamanda kentsel bilgi üretimini ve mekânsal tahayyülleri dönüştüren bir zamansal ve epistemik eşik olduğu kabul edilmektedir.

Katkıların, iklim değişikliği, çevresel bozulma, kaynak tükenmesi ve çok türlü ‘multispecies’ ilişkilenmeler gibi Antroposen dinamiklerinin kentsel zamansallık ve mekânsallıkları nasıl yeniden yapılandırdığını analitik bir titizlikle ortaya koyması beklenmektedir. Bununla birlikte, çalışmaların kentsel geleceklerin olası yönelimlerine dair eleştirel sorunsallaştırmalar geliştirmesi ve alternatif senaryolar üretmesi teşvik edilmektedir.

Yazarların palimpsest kentlerin geçmişi, bugünü ve muhtemel gelecekleri arasında kavramsal süreklilikler kurması; disiplinlerarası ve eleştirel bir tartışma alanı inşa etmesi; yenilikçi kentsel tahayyüller ve kuramsal çerçeveler önermesi beklenmektedir. Sunulan çalışmaların sağlam bir kuramsal temele dayanması, sistematik bir eleştirel çözümleme içermesi ve Antroposen koşullarında kentsel dönüşümün daha derinlikli kavranmasına katkı sağlayacak özgün kavramsal ve/veya metodolojik açılımlar geliştirmesi gerekmektedir.

Tüm başvurular, Seçici Kurul tarafından yürütülecek çift-kör hakemlik süreci kapsamında değerlendirilecektir. Seçilen makalelerin uluslararası indeksli bir dergide yayımlanması teşvik edilerek, etkinliğin diğer üretimleri ile ulusal, serinin diğer seçilmiş makaleleri ile uluslararası  bir  kitapta yayımlanması öngörülmektedir.

Katılım Koşulları                                                                            

Seçki, doktora tezlerini son beş yıl içinde tamamlamış veya halen doktora araştırmalarını sürdüren ve çalışmaları etkinlik serisinin genel temasıyla ilişkili olan doktora adaylarına açık bir makale yarışması olarak düzenlenmektedir. 

Makaleler özgün ve tek yazarlı olmalıdır.

Orijinallik: Makaleler özgün, tek yazarlı ve daha önce yayımlanmamış olmalıdır. Benzerlik kontrolü yapılacaktır. Makale aynı zamanda başka bir dergide değerlendirme sürecinde bulunmamalıdır.

Yapay zekâ kullanımı: Yapay zekâ araçları sorumlu ve şeffaf bir şekilde kullanılmalıdır. Yapay zekâ, insan katkısının yerine geçmemeli, onu desteklemelidir. Yapay zekâ tarafından oluşturulan veya değiştirilen içerikler açıkça belirtilmelidir. Kullanılan yapay zekâ aracının adı ve versiyonu ifade edilmelidir. Üretken yapay zekâ kullanılarak metin üretimi (yazım, içerik oluşturma) kabul edilmemektedir. Ancak dil düzeltme, editoryal destek ve metin iyileştirme gibi işlemler için yapay zekâ kullanılabilir.

Ödül kazanan katılımcıların, 18–19 Aralık 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek 5. IAPS-CS Kültür ve Mekân Buluşmaları’nın son gününde makalelerini sunmaları beklenmektedir. Yurt dışındaki katılımcılar sunumlarını çevrimiçi olarak gerçekleştirebilir. Seçilen makaleler, yazarları tarafından yayıma hazır hale getirilecektir.

Önemli notlar:

Katılımcıların 1 sayfalık kısa özgeçmişlerini ve makale özetlerini İngilizce olarak, 25 Mayıs 2026 tarihine kadar https://forms.gle/bzTL598Mi6JhfXpn6 adresindeki çevrimiçi formu doldurarak göndermeleri gerekmektedir. Başlık taşıyan, çalışmanın amaçlarını, yöntemini/yaklaşımını ve bulgularını özetleyen 1000 kelimelik, kaynakça referanslı bir özet sunulmalıdır. Anahtar kelimeler (5 adet), araştırmayı temsil edecek şekilde dikkatle seçilmelidir. Bu sayfada yazar isimlerine yer verilmemelidir.

Makalelerin yazım dili İngilizcedir ve tek yazarlı olmalıdır.

Makaleler, orijinal şekil ve tabloları içerecek şekilde, belirlenen yazım formatına uygun olarak (Word ve PDF formatlarında), Makale Seçkisi raportörlüğüne iapscultureandspacenetwork@gmail.com adresine gönderilmelidir.

Teslim edilen yazılar iade edilmeyecektir. Yazarların isim, adres, kurum, unvan, telefon ve e-posta bilgileri, teslim ön yazısında yer almalıdır. Tüm başvurular, yazar isimleri kapalı olacak şekilde çift kör hakemlik sistemi kapsamında jüri değerlendirmesine tabi tutulacaktır.

Yazım Formatı

Makaleler en fazla 8.000 kelime uzunluğunda olmalıdır. Bu sınır; özet, kaynakça, tablolar, şekiller ve ekler dahil olmak üzere tüm metni kapsamaktadır.

Makale başlığı_Sayfa 1: İlk sayfada kısa, öz ve yeterli bilgi sunan bir başlık yer almalıdır.

Yazar bilgileri_Sayfa 2: İkinci sayfada yazar adı (tam olarak yayımlanacaktır), e-posta adresi (tercihen kurumsal) ve çalıştığı kurum bilgisi (çalışmanın yürütüldüğü sırada bağlı olunan kurum) yer almalıdır.

Dipnotlar_Son notlar: Dipnotlar veya son notlar yalnızca kesinlikle gerekli olduğunda kullanılmalıdır. Metin içinde köşeli parantezlerle belirtilen ardışık numaralarla gösterilmeli; bu numaralar makalenin sonunda listelenmeli ve açıklanmalıdır. 

Kaynaklar: Metin içi atıflar ve kaynakça Harvard referans sistemine uygun olarak düzenlenmelidir.