ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Standardı Sertifikası

Özyeğin Üniversitesi, Türkiye'de ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Standart Sertifikası'nı alan ilk üniversitedir. 2012 yılında kurulan sistem, 2014 yılında belgelendirilmiştir. Özyeğin Üniversitesi'nde standardın gereklilikleri periyodik olarak izlenmekte, raporlamalar yapılmakta ve iç denetimler gerçekleştirilmektedir. Ayrıca her yıl denetlenmektedir. 2026 yılında gerçekleştirilen denetim ile birlikte 6 Nisan 2026 tarihinde 3 yıllık süre ile sertifikamızın yenilenmesi sağlanmıştır. Özyeğin Üniversitesi, kuruluşu ve kampüs inşaatından itibaren çevresel sürdürülebilirliği temel varlık kriterlerinden biri olarak benimsemiştir. Üniversite, çevre, enerji ve su yönetimi politikası doğrultusunda çevresel etki analizleri yapmakta ve elde edilen çıktılara referansla doğal kaynak tüketimini en aza indirmek amacıyla iyileştirme faaliyetlerine odaklanmaktadır. Enerji yönetimi, atık yönetimi ve karbon ayak izi raporlamasının yanı sıra kurumsal su ayak izi raporlaması da düzenli olarak gerçekleştirilmektedir.

ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi, kuruluşların çevreye verdiği veya verebileceği zararları sistematik olarak azaltmak ve mümkün olan yerlerde ortadan kaldırmak için geliştirilmiş bir yönetim sistemidir. Bu bağlamda, kurumsal politika yayınlanan Çevre, Enerji ve Su Yönetimi Politikası(7 Eylül 2026) ile belirtilmekte; uygulamalar, görevler ve kavramlar Çevre Yönetim Planı'nda(7 Eylül 2026) ifade edilmektedir. Kampüs Enerji ve Su Kaynakları Kullanım Kılavuzu(7 Eylül 2026) yayınlanmış olup, çevresel hususlar ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

LEED Gold Belgeleri

USGBC (United States Green Building Council) tarafından ortaya konmuş kriterlere göre belirlenmiş LEED yaklaşımı ile yapılmış binalarımızda, su tasarrufu ve atık yönetimi düşünülerek kampüs binalarımızın dizaynı ve inşaatı yapılmıştır. Kampüste kuyular açılmış, binalarda yağmur hasadı ve Gri Su kullanımı için tesisat düzenekleri kurulmuş, uygun bitkiler seçilerek sulama düzenekleri damlatmalı olacak şekilde peyzaj planı uygulamaya alınmıştır. Çevreye olan etkiyi en aza indirecek şekilde malzeme seçilmiş ve oluşan atıklar geri dönüşüme yönlendirilmiştir. Üç binamız için yeter alt yapı ve diğer gereklerin somut olarak gerçekleştiği, USGBC’ e raporlanarak Gold seviyesinde belgelendirilmeleri sağlanmıştır. Sonrasında USGBC kriterlerine göre aynı yaklaşımla kampüsün diğer ilave binalarının dizaynı ve inşası gerçekleştirilmiştir.

Entegre Çevre Bilgi Sistemi/Sıfır Atık Bilgi Sistemi

Entegre Çevre Bilgi Sistemi ve Sıfır Atık Bilgi Sistemi, çevresel süreçlerin bakanlık tarafından takip edildiği yazılımlardır. Bu sistemlere aylık olarak atık miktarlarının girişleri yapılmaktadır. Sıfır Atık Bilgi Sistemi üzerinden belediyenin anlaşmalı olduğu lisanslı firma tarafından alınan geri dönüşüm atığı miktarlarıda aylık olarak girilmektedir.

Özyeğin Üniversitesi, Sıfır Atık Belgesini, 14.02.2020 tarihi itibariyle almaya hak kazanan ilk üniversite olmuştur. Ayrıca, Çekmeköy yerleşkesinde ve öğrenci yurtlarında yürütülen kaynakların verimli kullanımı, atıkların yerinde ayrıştırılması ve geri kazanımı çalışmalarının etkili uygulamaları sayesinde, Bakanlık tarafından gerçekleştirilen denetimlerin ardından 11 Haziran 2025 tarihinde “Sıfır Atık Belgesi”ni yeniden almaya hak kazandı.

Endüstriyel Atık Yönetim Planı

Endüstriyel Atık Yönetim Planı’ mız ilk olarak 30.04.2014 tarihinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından onaylanmış olup düzenli olarak 3 yılda bir hazırlanmakta ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’ ne sunulmaktadır.

Atık Yönetimi Politikası

Amaç: Özyeğin Üniversitesi olarak, kampüs genelinde çevrenin korunmasını, enerji ve su verimliliğinin artırılmasını ve doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımını sağlamak amacıyla, çevre, enerji ve su yönetimini bütüncül bir yaklaşımla ele almayı taahhüt ederiz. Bu politika; Üniversitenin sürdürülebilirlik vizyonuna uygun olarak, çevresel etkilerin azaltılmasını, kaynakların etkin kullanımını ve çevre performansının sürekli iyileştirilmesini destekleyen entegre yönetim sistemleri yaklaşımını temel alır. Politikamız, suyun verimli kullanımı için 'azalt, değiştir veya yeniden kullan' yaklaşımını benimser ve Üniversitenin "bilimsel, sosyal ve ekonomik global etkisi olan bir girişimci araştırma üniversitesi olarak değer yaratmak, tanınmak, tercih edilmek ve örnek alınmak" vizyonunu desteklemeyi hedefler.

Hedeflerimiz: Özyeğin Üniversitesi, tüm faaliyetlerinde enerji ve su verimliliğini artırmayı, çevresel etkileri azaltmayı ve kaynakların sürdürülebilir kullanımını sağlamayı hedefler. Kampüs genelinde su ve enerji tüketimlerinin sistematik olarak izlenmesi, ölçülmesi, analiz edilmesi ve değerlendirilmesi temel bir uygulamadır. Bu veriler doğrultusunda, su verimliliği göstergeleri ve temel su verimliliği göstergeleri oluşturulur, performans hedefleri belirlenir ve iyileştirme faaliyetleri planlanır. Sera gazı emisyonlarının azaltılması, enerji arz güvenliğinin sağlanması ve su kaynaklarının korunması Üniversite için öncelikli hedefler arasındadır. Bu hedefler doğrultusunda, tüketim alışkanlıklarının dönüştürülmesi ve döngüsel ekonomi ilkelerine dayalı yaklaşımların benimsenmesi teşvik edilir. Ayrıca, atıkların kaynağında ayrıştırılması, azaltılması, yeniden kullanımı ve geri dönüşüm oranlarının artırılması da çevresel hedefler arasında yer alır. Sürdürülebilir yaşam kültürünün tüm kampüs genelinde yaygınlaştırılması da bu hedeflerin bir parçasıdır.

Temel Prensiplerimiz: Özyeğin Üniversitesi, çevre, enerji ve su yönetimini sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda entegre bir yaklaşımla ele alır. Doğal kaynakların sorumlu ve verimli kullanımı, tüm yönetim uygulamalarımızın temelini oluşturur. Enerji ve su verimliliği, kampüs genelinde çevresel etkilerin azaltılması ve kaynak tüketiminin optimize edilmesi amacıyla öncelikli olarak ele alınır. Bu kapsamda, tüketimlerin izlenmesi, analiz edilmesi ve sürekli iyileştirme adımlarının planlanması temel ilkelerimiz arasındadır. Atık yönetimi, çevre politikamızın temel bir bileşenidir. Sıfır Atık yaklaşımıyla atıkların kaynağında ayrıştırılması, azaltılması, yeniden kullanımı ve geri dönüşüm oranlarının artırılması hem çevresel hem de operasyonel sürdürülebilirlik açısından öncelik taşır. Üniversite olarak çevrenin korunmasını, kirliliğin önlenmesini, biyoçeşitlilik ve ekosistemlerin sürdürülebilirliğini sağlamak için gerekli tüm adımları atmayı ilke ediniriz. Aynı zamanda, iklim değişikliğiyle mücadeleyi destekleyecek politikalar geliştirir; yenilikçi, düşük etkili ve sürdürülebilir teknolojilerin kullanımını teşvik ederiz. Üniversitemiz, yeni bina, donanım, sistem veya süreç tasarımlarında su verimliliği performansını artırmaya yönelik fırsatları değerlendirmeyi taahhüt eder. Aynı zamanda, su kullanımı üzerinde önemli etkisi olan hizmet, ürün ve donanım tedarikinde, tedarikçileri su verimliliği performansı temelinde değerlendirir ve verimli su kullanımı için uygun satın alma şartnameleri tanımlar. Tüm bu uygulamalar, yürürlükteki ulusal ve uluslararası çevre mevzuatlarına ve uygunluk yükümlülüklerine tam uyum içerisinde yürütülür. Çevre performansının düzenli olarak gözden geçirilmesi ve sürekli iyileştirme esas alınır.

Uygulama Esasları: Üniversitemiz, çevre, enerji ve su yönetimi kapsamında ISO 14001, ISO 50001 ve ISO 46001 yönetim sistemlerini uygulamayı ve sürekli olarak iyileştirmeyi taahhüt eder. Bu sistemlerin uygulanabilirliği ve etkililiği düzenli olarak değerlendirilir ve sistematik iyileştirme faaliyetleri ile desteklenir. Enerji ve su tüketimleri düzenli olarak izlenir, ölçülür ve analiz edilir. Bu süreçler sonucunda performans hedefleri belirlenir ve bu hedeflere ulaşmak amacıyla teknik iyileştirmeler, operasyonel kontroller ve davranışsal dönüşüm stratejileri uygulanır. Tehlikeli ve tehlikesiz atıkların mevzuata uygun şekilde yönetilmesi, kampüs genelinde atık yönetiminin standardize edilmesi ve izlenmesi sağlanır. Döngüsel ekonomi ilkelerine uygun olarak kaynakların yeniden kullanımı ve geri dönüşümü desteklenir. Çevre, enerji ve su verimliliği yönetimi ile ilgili riskler ve fırsatlar periyodik olarak değerlendirilir. Sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmak için gerekli kaynaklar sağlanır, tüm paydaşlara yönelik eğitimler düzenlenir ve aktif katılımları teşvik edilir. Politika, kampüs genelinde akademik binalar, yurtlar, laboratuvarlar, sosyal ve yeşil alanlar, altyapı sistemleri gibi tüm kullanım alanlarını kapsar.

Atık Yönetim Planı

Tehlikeli Atıklar

Tehlikeli atıklarımız için lisanslı firmalarla sözleşmeler yapılmış ve düzenli olarak Entegre Çevre Bilgi Sistemi üzerinden bildirimleri yapılarak geri kazanımı ve bertarafı sağlanmakta, her sene atık beyanları yine bu sistem üzerinden yapılmaktadır. Tehlikeli atıklar uygun şekilde ambalajlanarak tehlikeli atık etiketi ile etiketlenerek Tehlikeli Atık Geçici Depolama Alanına gönderilmektedir.

Tıbbi Atık Kabul Belgesi

Tıbbi Atık Kabul Belgesi için gerekli başvurular her sene düzenli olarak yapılmakta ve İBB Atık Yönetim Müdürlüğü tarafından belgemiz verilmektedir.

Bilgi güvenliği kapsamında atık kağıtların imha için gönderilmesi

Bilgi güvenliği kapsamındaki atık kağıtların imhası için TEMA Vakfı ile anlaşılmış olup elde edilen gelirler TEMA Vakfı’ na bağışlanmaktadır.

Organik Atıklar / Kompostlaştırma

Bahçe-park atıkları toplanarak anlaşmalı firma tarafından kompostlaştırılmakta ve kampüste değerlendirilmektedir. Gastronomi bölümünde yemekhaneden çıkan sebze ve meyve kabukları tekrar yemek olarak değerlendirilmektedir. Yemekhaneden çıkan organik atıklar, hayvan maması ve kompost yapımı için ayrıca değerlendirilmektedir. Bu kapsamda yemekhane şirketimiz Sorumlu Restoran Hareketine katılmıştır.

Sorumlu Restoran Hareketi; yiyecek&içecek hizmeti sunan tüm işletmelerin enerji kullanımından atık yönetimine, su kullanımından tedarik, hazırlık ve servis süreçlerine kadar tüm hizmet akışını sorumlu bir anlayışla yürütmesini, üretimde ve tüketimde bilinçli bir davranış değişikliği yaratarak sürdürülebilirlik odağında faaliyet göstermesini sağlamak amacıyla harekete geçirilmiş bir projedir.

Çevre Yaşam Döngüsü

Yaşam döngüsü analizi, bir ürün sisteminin yaşam döngüsü boyunca girdilerinin, çıktılarının ve potansiyel çevresel etkilerinin derlenmesi ve değerlendirilmesidir.

Atık Toplama Kutuları ve Yerleri

Özyeğin Üniversitesi’nde Tek Kullanımlık Ürünlerin Azaltılmasına Yönelik Uygulamalar

Özyeğin Üniversitesi, tek kullanımlık ürünlerin kullanımını azaltmaya yönelik etkili uygulamaları, genel sürdürülebilirlik vizyonu ve ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi kapsamındaki taahhütleri doğrultusunda hayata geçirmektedir.

1. Politika Düzeyinde Taahhütler

Üniversitenin “Çevre, Enerji ve Su Verimliliği Politikası” kapsamında, atıkların kaynağında azaltılması, yeniden kullanımı ve geri dönüşüm oranlarının artırılması temel hedefler arasında yer almaktadır. Bu yaklaşım, tek kullanımlık ürünlerin azaltılmasına yönelik dolaylı fakat güçlü bir çerçeve sunmaktadır.

2. Atık Yönetimi Uygulamaları

• Geri dönüşüm kutuları kampüs genelinde yaygın şekilde konumlandırılmıştır.
• Öğrenciler ve personel, tek kullanımlık ürünler yerine tekrar kullanılabilir ürünler kullanmaları yönünde bilgilendirilmekte ve teşvik edilmektedir.
• Kaynağında ayrıştırma sistemi sayesinde atıklar doğru şekilde toplanmakta, bu sayede israf azaltılmaktadır.

3. Kampüs Uygulamaları

• Etkinliklerde çevre dostu ve yeniden kullanılabilir malzeme kullanımı teşvik edilmektedir.
• Damacana sistemleri kaldırılmış ve yerine arıtmalı su sebilleri kampüs genelinde yaygınlaştırılmıştır.
• Öğrenciler ve personel matara kullanımına teşvik edilmekte; personele cam şişeler temin edilmiştir.
• Mutfaklarda plastik ve karton bardak bulundurulmamaktadır.
• Sınıflarda ve ofislerdeki tekli çöp kovaları kaldırılarak, ortak alanlara yerleştirilen ikili (geri dönüşüm ve diğer) atık kutularının kullanımı teşvik edilmektedir.
• Dış mekanlardaki tekli çöp kutularının da ikili atık kutuları ile değiştirilmesi planlanmaktadır.

4. Farkındalık ve Eğitim

• Öğrenciler ve çalışanlar için atık azaltımı, geri dönüşüm, su ve enerji verimliliği konularında rehber dokümanlar, afişler ve duyurular yapılmakta, eğitimler verilmektedir.
• HSE Community gibi öğrenci toplulukları bu konuda çeşitli bilinçlendirme etkinlikleri düzenlemektedir. 

Üniversitemiz 2026–2027 Akademik Yılını “Kâğıt ve Atık Yılı” Olarak İlan Etti

Sürdürülebilirliği temel değerlerinden biri olarak benimseyen üniversitemiz, 2025–2026 akademik yılında yürüttüğü “Su Yılı” çalışmalarının ardından, 2026–2027 akademik yılını “Kâğıt ve Atık Yılı” olarak ilan etmiştir. Bu karar, çevresel sürdürülebilirlik çalışmalarımızın sürekliliğini sağlamanın yanı sıra kaynakların sorumlu kullanımı konusunda kurumsal ve toplumsal farkındalığı artırmayı amaçlamaktadır.

Doğal kaynakların korunması, atık oluşumunun önlenmesi ve kaynakların verimli kullanılması, sürdürülebilir bir gelecek için giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Sıfır Atık yaklaşımı ve döngüsel ekonomi ilkeleri doğrultusunda, kurumların tüketim alışkanlıklarını dönüştürmesi, atık miktarlarını azaltması ve geri kazanım uygulamalarını geliştirmesi önem taşımaktadır.

Sıfır Atık Belgesi'ne sahip üniversitemiz, bu yıl kapsamında mevcut atık yönetimi uygulamalarını geliştirerek özellikle kâğıt tüketiminin azaltılmasına, atık oluşumunun önlenmesine, yeniden kullanıma ve geri kazanıma odaklanacaktır.

Kâğıt ve Atık Yılı Kapsamında Öne Çıkan Çalışmalar:

• Kâğıt tüketiminin azaltılması: Dijital süreçlerin yaygınlaştırılması, gereksiz çıktıların önlenmesi ve kâğıt kullanımının azaltılmasına yönelik uygulamaların geliştirilmesi,
• Atık oluşumunun önlenmesi: Tek kullanımlık ürünlerin azaltılması, yeniden kullanılabilir alternatiflerin teşvik edilmesi ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarının yaygınlaştırılması,
• Atık yönetiminin geliştirilmesi: Atıkların kaynağında ayrıştırılması, geri kazanım süreçlerinin iyileştirilmesi ve Sıfır Atık uygulamalarının güçlendirilmesi,
• Ölçme ve izleme: Kâğıt tüketimi ve atık miktarlarının izlenmesi, azaltım hedeflerinin belirlenmesi ve iyileştirme sonuçlarının değerlendirilmesi,
• Eğitim ve farkındalık: Akademik ve idari çalışanlar, öğrenciler ve kampüs işletmelerine yönelik eğitimler, bilgilendirme çalışmaları ve farkındalık etkinlikleri,
• Öğrenci katılımı ve projeler: Öğrencilerimizin katılımıyla atık azaltımı, yeniden kullanım ve geri dönüşüm temalı projelerin geliştirilmesi,
• İş birlikleri: Kamu kurumları, yerel yönetimler ve diğer paydaşlarla çevresel farkındalık ve atık yönetimi alanında ortak çalışmalar yürütülmesi.

Beklenen Katkılar:

• Kampüs genelinde kâğıt tüketiminin ve atyk oluşumunun ölçülebilir şekilde azaltılması,
• Kaynak verimliliğinin artırılması ve geri kazanım uygulamalarının geliştirilmesi,
• Üniversite paydaşlarında sürdürülebilir tüketim ve atık yönetimi farkındalığının güçlendirilmesi,
• Öğrenci ve çalışanların çevresel sürdürülebilirlik çalışmalarına aktif katılımının artırılması,
• Üniversitemizin ulusal ve uluslararası sürdürülebilirlik çalışmalarına katkı sağlaması.

Sürdürülebilir bir gelecek, kaynakları sorumlu kullanmakla başlar. Üniversitemiz, Kâğıt ve Atık Yılı boyunca yürüteceği çalışmalarla atık oluşumunu azaltmayı, kaynak verimliliğini artırmayı ve sürdürülebilir uygulamaları kampüs yaşamının ayrılmaz bir parçası haline getirmeyi hedeflemektedir.

Özyeğin Üniversitesi'nde Oluşan Atık Miktarları (kg)